Month: april 2020

Oikos: #beternacorona

#BeterNaCorona. Met de coronacrisis worden ongeziene maatregelen genomen om de economie overeind te houden. Maar de grootste financiële injectie sinds decennia moet ook antwoord bieden op andere maatschappelijke uitdagingen die door deze pandemie alleen maar duidelijker zijn geworden: de klimaatcrisis en ineenstorting van biodiversiteit; groeiende ongelijkheid, gebrekkige arbeidsvoorwaarden; werk- en inkomenszekerheid; de opdracht om een inclusieve samenleving te bouwen. Oikos roept daarom op tot dringend debat over een sociaal-ecologische heropbouw na de pandemie.

>> Meer over Oikos.

Poëziekrant 2020-3

In het derde nummer van Poëziekrant gaat Gaea Schoeters in gesprek met Kate Tempest, brengt Koen Vergeer een bezoek aan de Hölderlin-toren, spreekt Carl De Strycker met Dirk De Geest en Patrick Lateur, samenstellers van de Verzamelde gedichten van Hubert Van Herreweghen, en leren we enkele vertalers beter kennen in vertalersportretten.

>> Meer over Poëziekrant.

Kunstletters #009

De werktafel van een kunstenaar: is dat een chaotische plek vol papier, verfresten en allerhande materialen? Of net een baken van rust, een gestructureerd leeg vlak? Nieuwsgierig geworden deed Kunstletters een simpele oproep: toon ons jouw werktafel. Eén werktafel kreeg de eer om in het nieuwe nummers Kunstletters #009 te prijken. Alle andere inspirerende foto’s plaatsten ze online.

>> Meer over Kunstletters.

Volkskunde 1/2020: Kermis

Het jongste nummer van Volkskunde gaat naar de kermis. In het hoofdartikel onderzoekt Nele Wynants hoe tijdens het fin de siècle de kermissen in België een technologische sprong voorwaarts maakten. Deze vooruitgang zorgde meteen voor meer spektakel voor de kermisgangers. Een interessante tour de horizon.

>> Meer over Volkskunde.

Etcetera: De lege zaal

Onder het mom ‘beter virtueel theater dan geen theater’ liet Etcetera de voorbije weken gedupeerde podiumkunstenaars aan het woord over hun afgelaste premières en de impact van corona op hun werk en leven. Aan deze nieuwe rubriek ‘De lege zaal’ leverden o.a. Lisbeth Gruwez en LAZARUS bijdragen.

>> Meer over Etcetera.

Documenta: speciale publicatie

De precaire positie van de podiumkunstenaar was nog nooit zo zichtbaar. Postdoctoraal S:PAM-onderzoeker Annelies Van Assche richt zich voornamelijk tot de werk- en leefomstandigheden van hedendaagse dansers. In een speciale publicatie voor Documenta, onder de titel Social acceleration and social distancing in the social factory, legt ze de link tussen de huidige corona-crisis, de gevolgen daarvan binnen de culturele sector en haar eigen positie als onderzoeker. Zeer de moeite om te lezen en inspelend op de vraag naar inzichten en inspiratie voor thuiswerkers.

>> Meer over Documenta.

Belletrie, de schrijver als bouwvakker

— Sanne Huysmans in VERZIN, jaargang 15, nummer 2

In zijn meest ambachtelijke gedaante is de schrijver een bouwvakker die metst, slijpt en timmert. Belletrie focust op de vorm en stijl van een tekst. Sanne Huysmans reikt je in het nieuwste nummer van VERZIN een aantal instrumenten aan om je tekst te polijsten tot ‘schone letteren’.

>> Ga ook aan de slag met de aangereikte instrumenten.

>> Ontdek meer over VERZIN.

Satire komt toch van sater!

— Erwin Jans in DW B 2020 1 Satire: de gespierde lach

Sinds de oudheid is satire een geliefkoosd en uitgekiend schrijverswapen. Maar tegenwoordig ligt het genre in de vuurlinie. Fikry El Azzouzi en medecurator Dirk Leyman presenteren teksten waarin wel nog kritisch gelachen wordt met wat misgaat. En een semantische analyse van Erwin Jans: “Laat me, om verdere misverstanden te vermijden, maar onmiddellijk toegeven dat mijn uitgangspunt fout is. Ik heb lange tijd gedacht dat satire etymologisch verwant was met het oud-Griekse satyros, sater. Maar dat blijkt niet het geval te zijn.”

>> Lees de hele analyse.

>> Ontdek meer over DW B.

Ema. Vuur maakt vruchtbaar

— Ilse Van Baelen in Filmmagie 705 (mei-juni)

Tussen grote Amerikaanse producties door keert Pablo Larraín terug naar zijn geboorteland Chili voor een portret van de jonge generatie op de ritme van de reggaeton. EMA draait om vurig verzet en verknipt ouderschap.

>> Lees de recensie.

>> Ontdek meer over Filmmagie.

Wat doet corona met de cultuurtijdschriften?

Iedereen voelt de lockdown, maar hoeveel last heeft een cultuurtijdschrift daarvan? Op het eerste gezicht zou je denken dat een redactie gemakkelijk kan voortwerken, want meer dan een laptop, een gsm en je onderwerp heb je toch niet nodig? Maar een bevraging door Folio bij zijn leden toont toch een complex en genuanceerd verhaal.

Inhoudelijke en financiële uitdagingen

Laat nu het onderwerp net het eerste probleem zijn. Voor onze cultuurtijdschriften is het culturele leven zijn onderwerp en dat culturele leven ligt plat. Over boeken kun je nog schrijven, maar over geschrapte tentoonstellingen, voorstellingen, muziekoptredens en andere performances valt er momenteel weinig te zeggen.

Ook rekenen veel cultuurtijdschriften voor advertentie-inkomsten net ook op kunstinstellingen, musea, galerieën, muziektempels of uitgeverijen. Zij weten dat ze in het tijdschrift dat aansluit bij hun niche, ook gericht een enthousiast publiek kunnen bereiken. Maar nu vallen die advertenties weg, wegens gebrek aan geld en aan evenementen om aan te kondigen. Deze financiële terugval is samen met het wegvallen van geplande live-evenementen het vaakst genoemde gevolg van de lockdown onder de tijdschriften.

Een derde probleem is er bij de distributie en verkoop. Vooral de gratis tijdschriften die je normaal in een culturele instelling bij jou in de buurt meeneemt, zien hun hele distributiemodel instorten. De boekhandels doen verder naarstig hun best om boeken naar de lezer te brengen, met de post of zelfs met de bakfiets. Maar ook daar zal de verkoop van cultuurtijdschriften wellicht dalen.

Minder live en op papier, meer online

De terugval van inkomsten noopt tijdschriften om soms grote maatregelen te nemen. Vier tijdschriften hebben al minstens één nummer uit hun planning moeten schrappen: HART magazine, rekto:verso, De Witte Raaf en etcetera. Ook worden bij bijvoorbeeld Poëziekrant, Jazz & Mo’ en Gonzo circus de nummers even wat dunner. De lezers zullen het met andere woorden in hun brievenbus merken.

Omgekeerd nemen tijdschriften nieuwe initiatieven om op een andere manier toch nog lezers aan te trekken. Meer content verschijnt online bij HART magazine, etcetera, Oikos, Documenta, Kluger Hans, Kunstletters, rekto:verso, zuurvrij, … vaak met speciale aandacht voor deze coronatijden. Ook sturen tijdschriften meer nieuwsbrieven uit. De resultaten van deze inspanningen zien ze in hun Google Stats, en soms ook in een stijgend aantal abonnees. Een maatschappelijk gericht tijdschrift als Oikos bijvoorbeeld merkt een groeiende interesse voor zowel hun online webinars als voor hun papieren tijdschrift.

Toch snijdt dat inzetten op (vaak) gratis content online ook in het eigen vlees. Het vraagt evengoed werktijd en is op die manier eerder een kostenpost. Online artikels zijn niet meer dan zoethoudertjes, placebo’s voor wat tijdschriftenmakers eigenlijk echt willen doen. Ondertussen schuiven grote plannen op de lange baan en zitten tijdschriften voor wie de actualiteit belangrijk is, te wachten tot er nieuwe evenementen zijn die ze kunnen verslagen, aankondigen of bespreken. Voor tijdschriften die op erfgoed gericht zijn, is er dan weer het probleem dat archiefhuizen dicht zijn. Ook voor hen is het onderwerp moeilijker te bereiken. Dit zou gevolgen kunnen hebben voor nummers die later dit jaar gepland zijn.

De cultuurtijdschriften bloeden mee

Op zich zijn de reacties van tijdschriften heel verschillend. Waar sommigen aangeven dat er weinig of niets verandert, komt bij anderen zoals HART magazine en Gonzo circus het water aan de lippen te staan. Want als de cultuur bloedt, dan bloeden de cultuurtijdschriften mee. Gelukkig haken de abonnees niet af, zodat tijdschriftenmakers toch nog altijd voelen voor wie ze hun nummers maken.