Wat doet corona met de cultuurtijdschriften?

Iedereen voelt de lockdown, maar hoeveel last heeft een cultuurtijdschrift daarvan? Op het eerste gezicht zou je denken dat een redactie gemakkelijk kan voortwerken, want meer dan een laptop, een gsm en je onderwerp heb je toch niet nodig? Maar een bevraging door Folio bij zijn leden toont toch een complex en genuanceerd verhaal.

Inhoudelijke en financiële uitdagingen

Laat nu het onderwerp net het eerste probleem zijn. Voor onze cultuurtijdschriften is het culturele leven zijn onderwerp en dat culturele leven ligt plat. Over boeken kun je nog schrijven, maar over geschrapte tentoonstellingen, voorstellingen, muziekoptredens en andere performances valt er momenteel weinig te zeggen.

Ook rekenen veel cultuurtijdschriften voor advertentie-inkomsten net ook op kunstinstellingen, musea, galerieën, muziektempels of uitgeverijen. Zij weten dat ze in het tijdschrift dat aansluit bij hun niche, ook gericht een enthousiast publiek kunnen bereiken. Maar nu vallen die advertenties weg, wegens gebrek aan geld en aan evenementen om aan te kondigen. Deze financiële terugval is samen met het wegvallen van geplande live-evenementen het vaakst genoemde gevolg van de lockdown onder de tijdschriften.

Een derde probleem is er bij de distributie en verkoop. Vooral de gratis tijdschriften die je normaal in een culturele instelling bij jou in de buurt meeneemt, zien hun hele distributiemodel instorten. De boekhandels doen verder naarstig hun best om boeken naar de lezer te brengen, met de post of zelfs met de bakfiets. Maar ook daar zal de verkoop van cultuurtijdschriften wellicht dalen.

Minder live en op papier, meer online

De terugval van inkomsten noopt tijdschriften om soms grote maatregelen te nemen. Vier tijdschriften hebben al minstens één nummer uit hun planning moeten schrappen: HART magazine, rekto:verso, De Witte Raaf en etcetera. Ook worden bij bijvoorbeeld Poëziekrant, Jazz & Mo’ en Gonzo circus de nummers even wat dunner. De lezers zullen het met andere woorden in hun brievenbus merken.

Omgekeerd nemen tijdschriften nieuwe initiatieven om op een andere manier toch nog lezers aan te trekken. Meer content verschijnt online bij HART magazine, etcetera, Oikos, Documenta, Kluger Hans, Kunstletters, rekto:verso, zuurvrij, … vaak met speciale aandacht voor deze coronatijden. Ook sturen tijdschriften meer nieuwsbrieven uit. De resultaten van deze inspanningen zien ze in hun Google Stats, en soms ook in een stijgend aantal abonnees. Een maatschappelijk gericht tijdschrift als Oikos bijvoorbeeld merkt een groeiende interesse voor zowel hun online webinars als voor hun papieren tijdschrift.

Toch snijdt dat inzetten op (vaak) gratis content online ook in het eigen vlees. Het vraagt evengoed werktijd en is op die manier eerder een kostenpost. Online artikels zijn niet meer dan zoethoudertjes, placebo’s voor wat tijdschriftenmakers eigenlijk echt willen doen. Ondertussen schuiven grote plannen op de lange baan en zitten tijdschriften voor wie de actualiteit belangrijk is, te wachten tot er nieuwe evenementen zijn die ze kunnen verslagen, aankondigen of bespreken. Voor tijdschriften die op erfgoed gericht zijn, is er dan weer het probleem dat archiefhuizen dicht zijn. Ook voor hen is het onderwerp moeilijker te bereiken. Dit zou gevolgen kunnen hebben voor nummers die later dit jaar gepland zijn.

De cultuurtijdschriften bloeden mee

Op zich zijn de reacties van tijdschriften heel verschillend. Waar sommigen aangeven dat er weinig of niets verandert, komt bij anderen zoals HART magazine en Gonzo circus het water aan de lippen te staan. Want als de cultuur bloedt, dan bloeden de cultuurtijdschriften mee. Gelukkig haken de abonnees niet af, zodat tijdschriftenmakers toch nog altijd voelen voor wie ze hun nummers maken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s